Maksimoj de Zamenhof
 

Sonregistro de Antonio Luís Lourenço dos Santos

Esperanto ne estas nur lingvo, ĝi havas sian "internan ideon", kiu estas super la praktika utileco. Tiu ĉi ideo estas "frateco kaj justeco" inter ĉiuj popoloj.

Al la laborado por Esperanto instigas nin ne la penso pri praktika utileco, sed nur la penso pri la sankta, granda kaj brava ideo, kiun lingvo internacia en si enhavas.

Tuta cento de la plej grandaj elpensoj ne faros en la vivo de la homaro, tian grandan kaj bonfaran revolucion, kian faros la enkonduko de lingvo internacia.

Por ĉiu popolo, sia idiomo. Esperanto por ĉiuj popoloj.

Afero bona kaj certa progresas ordinare malrapide, kaj nur kun grandaj malhelpoj. Ne malĝoju tial, esperantistoj! Ni laboru kaj esperu!

La celado de ĉiuj homoj devus esti: krei harmonian homaron.

Esperanto estas mia, via, nia dua lingvo.

Esperanto estas “nenies propraĵo”, nek en rilato materiala, nek en rilato morala.

Nur rekte, kuraĝe, kaj ne flankiĝante, ni iru la vojon celitan!

Eĉ guto malgranda, konstante frapante, traboras la monton granitan.

Esperantisto estas nomata ĉiu persono, kiu uzas la lingvon Esperanto, tute egale, por kiaj celoj li ĝin uzas. Ĉiu alia revo aŭ espero, kiun tiu aŭ alia persono ligas kun la esperantismo, estas lia afero pure privata, por kiu la esperantismo ne respondas.

Ho! Mia Kor'!
 

Oh! Meu Coração!
 

Maldekstran alklakon por aŭdi aŭ dekstran alklakon por elŝuti 

Clique esquerdo para ouvir ou clique direito para download
 

Ho, mia kor’! ne batu maltrankvile.
El mia brusto nun ne saltu for!
Jam teni min ne povas mi facile,
Ho, mia kor’! Ho, mia kor’!
Post longa laborado,
Ĉu mi ne venkos en decida hor’?
Sufiĉe! trankviligu de l’ batalado,
Ho, mia kor’!

(leganto nekonata)
 

Oh! meu coração, não batas inquieto,
Não saltes agora fora do meu peito!
Já não posso facilmente conter-me,
Oh! Meu Coração! - Oh! Meu Coração!
Após longo trabalho,
Será que não vencerei na hora decisiva?
Basta! acalma-te de bater,
Oh! Meu Coração!

(leitor desconhecido)
 

La Vojo
 

O Caminho
 

  Tra densa mallumo briletas la celo,
al kiu kuraĝe ni iras.
Simile al stelo en nokta ĉielo,
al ni la direkton ĝi diras.
Kaj nin ne timigas la noktaj fantomoj,
nek batoj de l' sorto, nek mokoj de l' homoj,
ĉar klara kaj rekta kaj tre difinita
ĝi estas, la voj' elektita.

Nur rekte, kuraĝe kaj ne flankiĝante
ni iru la vojon celitan!
Eĉ guto malgranda, konstante frapante,
traboras la monton granitan.
L' espero, l' obstino kaj la pacienco -
jen estas la signoj, per kies potenco
ni paŝo post paŝo, post longa laboro,
atingos la celon en gloro.

Ni semas kaj semas, neniam laciĝas,
pri l' tempoj estontaj pensante.
Cent semoj perdiĝas, mil semoj perdiĝas,
ni semas kaj semas konstante.
"Ho ĉesu!" mokante la homoj admonas, -
"Ne ĉesu, ne ĉesu!" en kor' al ni sonas:
"Obstine antaŭen! La nepoj vin benos,
se vi pacience eltenos".

Se longa sekeco aŭ ventoj subitaj
velkantajn foliojn deŝiras,
ni dankas la venton, kaj, repurigitaj,
ni forton pli freŝan akiras.
Ne mortos jam nia bravega anaro,
ĝin jam ne timigos la vento, nek staro,
obstine ĝi paŝas, provita, hardita,
al cel' unu fojon signita!

Nur rekte, kuraĝe kaj ne flankiĝante
ni iru la vojon celitan!
Eĉ guto malgranda, konstante frapante,
traboras la monton granitan.
L' espero, l' obstino kaj la pacienco -
jen estas la signoj, per kies potenco
ni paŝo post paŝo, post longa laboro
atingos la celon en gloro.
 

Através de densa escuridão brilha o objetivo,
ao qual corajosamente nós seguimos.
Semelhante a estrela em céu noturno,
Para nós ela diz a direção.
Não nos atemorizam os fantasmas da noite,
Nem batidas da sorte, nem zombarias dos homens,
porque claro e reto e bem definido
é ele, o caminho escolhido.

Apenas em reta, corajosamente e não desviando
vamos nós pelo caminho escolhido!
Até a pequena gota, batendo constantemente,
atravessa o monte de granito.
A esperança, obstinação e paciência -
eis os sinais, por cuja potência
passo a passo, depois de longo labor,
atingiremos o objetivo em glória.

Semeamos e semeamos, nunca nos cansamos,
sobre os tempos futuros pensando.
Cem sementes se perdem, mil sementes se perdem,
Semeamos e semeamos constantemente.
"Ó parem!" zombando os homens advertem, -
"Não parem, não parem!" no coração nos soa:
"Com obstinação à frente! Os netos abençoarão,
Se vocês pacientemente suportarem".

Se longa seca ou ventos súbitos
arrancam folhas secas,
agradecemos ao vento, e, renovados,
força mais fresca adquirimos.
Já não morrerá nosso contingente de bravos,
não o atemorizará o vento, nem uma estagnação,
obstinadamente ele caminha, provado, temperado,
ao objetivo uma vez assinalado!

Apenas em reta, corajosamente e não desviando
vamos nós pelo caminho escolhido!
Até a pequena gota, batendo constantemente,
atravessa o monte de granito.
a esperança, obstinação e paciência -
eis os sinais, por cuja potência
Passo a passo, depois de longo labor,
atingiremos o objetivo em glória.

La Espero
(Esperanta Himno)
 

A Esperança
(Hino esperantista)
 

Maldekstran alklakon por aŭdi aŭ dekstran alklakon por elŝuti 

Clique esquerdo para ouvir ou clique direito para download
 

En la mondon venis nova sento,
Tra la mondo iras forta voko;
Per flugiloj de facila vento
Nun de loko flugu ĝi al loko.

Ne al glavo sangon soifanta
Ĝi la homan tiras familion:
Al la mond' eterne militanta
Ĝi promesas sanktan harmonion.

Sub la sankta signo de l' espero
Kolektiĝas pacaj batalantoj,
Kaj rapide kreskas la afero
Per laboro de la Esperantoj.

Forte staras muroj de miljaroj
Inter la popoloj dividitaj,
Sed dissaltos la obstinaj baroj
Per la sankta amo disbatitaj.

Sur neŭtrala lingva fundamento,
Komprenante unu la alian,
La popoloj faros en konsento
Unu grandan rondon familian.

Nia diligenta kolegaro
En laboro paca ne laciĝos
Ĝis la bela sonĝo de l' homaro
Por eterna ben' efektiviĝos.
 

Surge agora um novo sentimento,
Pelo mundo corre um forte brado!
Que nas asas de um propício vento,
Pelo mundo seja divulgado.

Esse ideal jamais verá na Terra
Rubro sangue ou negra tirania;
Às nações eternamente em guerra
Só promete paz e harmonia.

Sob o santo emblema da Esperança
Vinde vós, ó nobres paladinos,
E mui breve o mundo a paz alcança,
Da concórdia ouvindo alegres hinos.

Se há barreiras, fortes, seculares,
Entre os povos, sempre divididos,
Cairão da guerra esses altares
Pelo amor somente destruídos.

Quando houver o mútuo entendimento,
Da babel caindo o mal profundo,
Surgirá de tal congraçamento
Uma só família sobre o mundo.

Da Esperança o exército disperso,
Pugnará em luta gloriosa,
Até quando a Paz sobre o Universo
Dominar para sempre vitoriosa.

La Grandeco de Doktoro Lazaro Ludoviko Zamenhof

Verko de P-ro D-ro Ivo Lapenna
Memore al la centjara datreveno de L. L. Zamenhof

Antaŭ 100 jaroj - precize la 15an de decembro 1859 - naskiĝis homo, kiu supervivis sin mem. La spertoj de intergenta sangado en Bjalistoko de lia infanaĝo inspiris lin al la suproj de sublime altruisma sindediĉo por la bono de ĉiuj homoj. La kruelaj malfeliĉoj, sunverŝitaj grandparte de lingvodiferenco sur tiun terpeceton inter Okcidento kaj Oriento, kuraĝigis lin serĉi kaj trovi solvon por la lingva problemo en kadroj mondaj.

Lazaro Ludoviko Zamenhof estis judo: membro de tiu popolo suferanta, kiun jarcenta persekutoj kaj torturoj hardis kaj multrilate nobligis, kaj kies filoj donis al la kulturo kaj ĝenerala progreso nombron da eternaj valoroj. Lia patrolando estis Pollando, sed en la oficialaj registroj li estis enskribita kiel civitano de la Rusa Imperio, ĉar la krucumo de Pollando donis tiun regionon al la caroj. Sed Zamenhof, restante fidela al sia gento kaj patrujo, samtempe tamen leviĝis super sia popolo, super sia ŝtato kaj fariĝis loĝanto de la mondo, apartenanto de la homaro.

Naskita en medio modesta, humila laŭ sia karaktero, li grandiĝis per sia verko kaj fariĝis personeco de formato tutmonda. Kaj hodiaŭ, cent jarojn post lia naskiĝo, lia nomo estas solene festata en ĉiuj landoj.

Prezidantoj de respublikoj, ĉefministroj kaj ministroj, grandaj sciencistoj, lingvistoj kaj Nobelpremiitoj, artistoj, verkistoj kaj poetoj, edukistoj kaj kulturaj agantoj de diversaj landoj, de malsamaj politikaj sistemoj, religiaj kredoj kaj filozofiaj konvinkoj unuiĝis por patroni omaĝon de la homaro al homo, kies tuta vivo, ĉiuj intelektaj energioj kaj fizikaj fortoj estis dediĉitaj al ĝia pli granda feliĉo.

En kio konsistas la grandeco de Zamenhof?

En Julio de la jaro 1897 aperis en Varsovio, la unua lernolibro de la Internacia Lingvo por rusoj.

La 40-paĝa libreto konsistas el antaŭparolo, plena gramatiko kaj vortaro Internacia-Rusa kun klarigoj pri ĝia uzo. Ĝi estis la rezulto de multjara laborado.

El tiu malgranda semeto elkreskis en iom pli ol sep jardekoj fortika arbo kun profundaj radikoj, abundaj branĉoj kaj densa foliaro. Ĝi estas nekontestebla fakto. Spiteante ĉiujn obstaklojn - antaŭjuĝoj, rasismo kaj ŝovinismojn, militojn, misprezentojn, rektajn malpermesojn kaj ne malofte persekutojn - la Internacia Lingvo traboris al si la vojon en ĉiujn partojn de la mondo, penetris en ĉiujn sociajn tavolojn, konstante riĉiĝadis per nova kultura enhavo kaj, paralele, daŭre interne evoluadis. El genia projekto ĝi transformiĝis en nuancoplenan instrumenton de pensado kaj komunikado. Ĝi fariĝis vivanta lingvo, kun tute propra spirito, de vivanta internacia kolektivo.

Antaŭ Zamenhof multaj - inter ili kelkaj veraj gigantoj de la homa penso - serĉis konvenan solvon de la lingva kaoso. Post Zamenhof pluraj aliaj klopodis - ĉu pro persona gloremo, ĉu pro nescio aŭ nekompreno de la problemo - ankoraŭfoje malkovri jam malkovritan Amerikon. Kelkfoje tiuj provoj elvokis iom da publika interesiĝo kaj krei iom da konfuzo. Plej ofte ili restis seneĥaj. Neniu el ili sukcesis firmiĝi. Neniu transprenis la limojn de teorie pli aŭ malpli taŭge planita projekto.

Neniu socie enradikiĝis. Kaj pli aŭ malpli baldaŭ - kutime depende de la disponeblaj financaj rimedoj - ili malaperis unu post la alia en la mallumo de la forgeso.

Kial, do, Esperanto sukcesis, dum ĉiuj aliaj projektoj de komuna lingvo, kvankam kelkfoje verkitaj de rekonitaj lingvistoj kaj apogataj de famaj homoj, fiaskis?

La kaŭzo estas pluraj, sed el ili tri ŝajnas al mi esencaj:

Zamenhof bone komprenis, ke lingvo internacia devas konsisti el elementoj maksimume internaciaj. Tial li metis en ĝian vortaron radikojn jam internaciiĝintajn kaj signis la vojon por plua riĉiĝo de la lingvo per novaj internaciaj esprimoj. Sed li ankaŭ perfekte komprenis, ke lingvo ne konsistas nur el vortoj; plue, ke unuflanke, ne ekzistas absoluta internacieco de la vortoj - nek laŭenhave, nek laŭforme - kaj ke, aliflanke, por atingi facilecon estas necese ordigi kaj sistemigi tiun internacian lingvomaterialon kaj liberigi ĝin de balastaj akcesoraĵoj kaj absurdaĵoj.

Nur iom post iom Zamenhof solvis tiujn demandojn, pri kiuj li okupiĝis ekde siaj plej junaj jaroj. Lia grandioza verko estas sendube rezulto de eksterordinara talento, sed tamen tiel ankaŭ de senfina pacienco kaj diligento. En la komenco la komplikaj gramatikoj de la lingvoj, kiujn li sciis, kaj iliaj dikegaj vortaroj timigis lin. Kelkfoje li efektive malesperis, sed ĉiam denove li provadis, kreadis, serĉadis la solvon. Lernado de la angla lingvo montris al li, ke eblas simpligi la gramatikon ĝis maksimumo. Hazarda rimarko de surskribo "sukeraĵo" donis al li la ideon kiel, per none planita sistemo de afiksoj, solvi la problemon de tro multaj vortoj. Restis ankoraŭ la demando de la vortradikoj. Unue li pensis, ke la vortojn oni povas tute simple inventi. Nur poste li rimarkis, ke granda nombro da vortoj jam internaciiĝis en la normala evoluprocezo de la lingvoj. "Mi baldaŭ rimarkis - li skribis al Barovko - ke la nunaj lingvoj posedas grandan provizon da pretaj vortoj jam internaciaj, kiuj estas konataj al ĉiuj popoloj kaj faras trezoron por estonta lingvo internacia, kaj mi kompreneble utiligis tiun ĉi trezoro".

Surbaze de tiuj principoj, kies ĝustecon li mem elprovadis dum multaj jaroj tradukante kaj verkante en sia lingvoprojekto, la fundamento de la Internacia Lingvo ricevis sian definitivan formon. Ĉio en tiu fundamento estas bone pripensita kaj antaŭe elprovita en la praktiko. Ĉio celas krei bazon de plena lingvo, efektive internacia laŭ sia interna strukturo kaj ĝis maksimumo facila. Tial, ekzemple, Esperanto havas fonetikan ortografion. Tial en ĝi ĉiu elemento ricevis definitan signifon kaj la tuta lingvo aglutinan karakteron kun plej simpla gramatiko.